Wie is eigenaar van uw website?

Een website is namelijk geen ding maar vier dingen, en die staan lang niet altijd op dezelfde naam. De domeinnaam, de hosting, de site zelf en de inhoud zijn vier aparte zaken, elk met een eigen eigenaar en een eigen rekening.

Zolang alles doorloopt, valt dat niet op. Het valt op zodra u wilt overstappen, of zodra degene die het ooit geregeld heeft er niet meer is. Hieronder staat hoe u het zelf nakijkt, punt voor punt. Reken op een half uur.

Dit is de belangrijkste van de vier en tegelijk degene die het vaakst niet klopt.

Uw domeinnaam is niet van degene die hem betaalt en ook niet van degene die hem beheert, maar van degene die als houder geregistreerd staat. Dat kan uw bedrijf zijn. Het kan ook de websitebouwer zijn, de neef die het ooit heeft aangevraagd, of een bedrijf dat inmiddels niet meer bestaat.

Hoe u het nakijkt. Voor een .nl-domein kunt u bij SIDN (opent in nieuw tabblad), de organisatie die alle .nl-domeinnamen bijhoudt, opzoeken wat er over uw domein bekend is. U ziet daar de registrar staan: de partij via wie de naam geregistreerd is. Wie de houder is, staat er niet bij; dat is om privacyredenen afgeschermd. Voor .com en andere buitenlandse extensies geldt iets vergelijkbaars.

U weet dus na die zoekopdracht wél bij welke partij de naam staat, en dat is precies wat u nodig heeft. De volgende stap is die partij bellen met één vraag: op wiens naam staat dit domein geregistreerd?

Krijgt u daar geen helder antwoord op, of staat er een naam die niet de uwe is, dan is dat het eerste dat geregeld moet worden. Niet omdat er meteen iets misgaat, maar omdat u zonder de domeinnaam niets kunt: geen site verhuizen, geen mailadres behouden, geen nieuwe bouwer laten beginnen.

Twee dingen om meteen mee te controleren. Tot wanneer loopt de registratie, en welk e-mailadres staat eraan gekoppeld voor de verlengingsberichten? Een domein dat verloopt gaat eerst in quarantaine en is daarna vrij voor iedereen. Staat het herinneringsadres op iemand die er niet meer werkt, dan leest niemand die berichten.

De hosting is de plek waar de site draait. Dit is de minst spannende van de vier, want hosting is te verhuizen en er zijn er veel.

Wat u wilt weten: bij welke partij staat de site, staat daar een account op uw bedrijfsnaam, en heeft u daar zelf toegang toe? Het antwoord is vaak nee op de laatste twee, en dat hoeft geen probleem te zijn. Veel ondernemers hebben er bewust niets mee te maken en dat is prima; zolang duidelijk is waar het staat en wie erbij kan, is het geregeld.

Waar het wél misgaat: als de hosting op naam van de bouwer staat, samen met de sites van dertig andere klanten, en die bouwer stopt ermee. Dan verhuist u niet uw hosting maar zoekt u iemand die uw site eruit haalt.

Kijk hier meteen naar de mail. Draait uw e-mail op hetzelfde pakket als de website (bij kleinere bedrijven vaak wel), dan hangt bij een verhuizing niet alleen uw site maar ook uw mail aan die ene partij. Dat maakt de volgorde waarin zo'n overstap gaat, belangrijker dan mensen denken.

Hiermee wordt bedoeld: het ontwerp en de techniek. Wat er precies van u is, hangt af van wat er is afgesproken, en meestal is er niets over afgesproken.

Als hoofdregel geldt: wat er in opdracht speciaal voor u is gemaakt, hoort van u te zijn. Maar er zitten bijna altijd onderdelen in die dat niet zijn. Een thema of template dat is aangekocht, valt onder de licentie van de maker. Plugins met een jaarlicentie lopen vaak via het account van de bouwer, en als dat account weg is, vervallen de updates. Bij een pakket dat de bouwer voor al zijn klanten gebruikt, kan het zijn dat u een gebruiksrecht heeft en geen eigendom.

Wat u nakijkt: haal de offerte of overeenkomst erbij en zoek naar het woord eigendom, intellectueel eigendom of licentie. Staat er niets over, dan is het antwoord onduidelijk en is dat op zichzelf de uitkomst van deze check.

Er is nog een praktische kant die zwaarder weegt dan de juridische. Ook als de code van u is: heeft u hem? Kunt u erbij, staat hij ergens waar u bij kunt, en kan een andere ontwikkelaar ermee verder? Eigendom zonder toegang levert u in de praktijk weinig op.

De vergeten categorie, en die waar achteraf het meeste gedoe uit komt.

Teksten die een tekstschrijver in opdracht schreef, zijn doorgaans geregeld als ze betaald zijn, maar leg dat vast. Foto's zijn ingewikkelder. Een fotograaf levert werk onder een licentie, en die licentie kan beperkt zijn tot uw website: hergebruik in een folder of op social media valt er dan niet onder. Stockfoto's die de bouwer inkocht, staan vaak op zijn account en zijn niet zomaar mee te verhuizen naar een nieuwe site.

Wat u nakijkt: weet u van elke foto op uw site waar hij vandaan komt? Bij de meeste bedrijven is het antwoord nee voor minstens de helft. Dat is geen ramp zolang de site blijft staan zoals hij is, maar het wordt er een als u ooit een claim krijgt of als u de foto's wilt meenemen.

Wat hier het beste werkt: eigen beeld. Uw eigen pand, uw eigen mensen, uw eigen werk. Dat is niet alleen juridisch schoon, het is ook het enige beeld dat een concurrent niet ook kan gebruiken.

Naast de vier hierboven is er een categorie die formeel niets met eigendom te maken heeft en in de praktijk net zo vervelend is: de toegangen.

Uw Google Bedrijfsprofiel, uw Analytics, uw Search Console, uw social media-accounts, de mailinglijst. Die staan vaak op een account van de bouwer of van een medewerker die er niet meer werkt. Bij het Bedrijfsprofiel is dat het pijnlijkst, want dat is bij lokale zoekopdrachten het eerste wat mensen zien, en het terugkrijgen van beheer over een profiel waar iemand anders op staat, is een procedure en geen knop.

Loop ze langs en zorg dat er van elk minstens één beheerder is die op uw eigen bedrijfsaccount staat. Dat kost een middag en u hoeft het maar één keer te doen.

Niet in paniek raken, en niet meteen bellen met verwijten. Er zit in verreweg de meeste gevallen geen opzet achter: het is ooit zo geregeld omdat het praktisch was, en daarna heeft niemand er meer naar gekeken.

De volgorde die werkt: begin bij de domeinnaam, want daar hangt de rest aan. Vraag schriftelijk om de naam op uw eigen bedrijfsnaam te zetten. Dat is een standaardhandeling waar elke registrar een procedure voor heeft, en het kost meestal niets.

Daarna de toegangen, dan de hosting, en als laatste de vraag over code en licenties. Die laatste is de minst urgente, want zolang de site draait, verandert er niets.

Wordt er niet gereageerd, dan wordt het een ander gesprek. Ook dan blijft de domeinnaam het aanknopingspunt, en is het verstandig om vast te leggen wat u kunt aantonen: dat u het domein al jaren gebruikt, dat u de rekeningen betaalt, en wat u wanneer heeft gevraagd. Met dat dossier is het gesprek makkelijker, en als het toch juridisch wordt, heeft u het alvast klaarliggen.

Eén afspraak vooraf voorkomt het hele verhaal hierboven: laat de domeinnaam op uw eigen bedrijfsnaam zetten, ook als iemand anders hem beheert. Beheer en eigendom zijn twee verschillende dingen, en u kunt het eerste prima uitbesteden zonder het tweede weg te geven.

Zet daarnaast in de opdracht wat er bij oplevering van u is en wat u in handen krijgt. Dat is geen wantrouwen maar gewoon een afspraak, en een partij die daar moeilijk over doet, zegt daarmee iets.

Bij een overname is dit het eerste dat we uitzoeken, nog voor er iets aan de site gebeurt: staat de domeinnaam op uw naam, en zo niet, dan zorgen we dat dat geregeld wordt. Die naam is en blijft van u, ook als wij het beheer doen.

Wat we bouwen, is van u. We werken op Laravel, een veelgebruikt open source fundament, en leveren gedocumenteerd op, zodat een andere ontwikkelaar ermee verder kan als u dat ooit wilt. U blijft klant omdat het bevalt en niet omdat u vastzit.

De hosting doen we op onze eigen servers, en dat is een keuze en geen verplichting. Wilt u ergens anders draaien, dan kan dat. Zie website overnemen.